Python Sinhala - Part 02: පරිගණකයේ මෙමරිය සමඟ සෙල්ලම් කරමු (Variables & Data Types) 📦🔢

කලින් පාඩමේදී (Part 01) අපි අපේ පළවෙනි Software එක විදියට "Hello World" කියලා Print කළා මතකනේ? ඒක හරියට නිකන් පොඩි ළමයෙක් "අම්මා" කියලා මුලින්ම කතා කළා වගේ වැඩක්. 🎉

හැබැයි යාලුවනේ, Software එකක් කියන්නේ නිකන්ම වචන Print කරන එක නෙමෙයි. Software එකක් බුද්ධිමත් වෙන්න නම්, ඒකට "මතකයක්" (Memory) තියෙන්න ඕනේ. පරිශීලකයාගේ නම, වයස, පාස්වර්ඩ් එක වගේ දේවල් පරිගණකය මතක තියාගන්නේ කොහොමද?

අද අපි කතා කරන්නේ Programming ලෝකයේ වැදගත්ම මාතෘකාව ගැන. ඒ තමයි Variables (විචල්‍යයන්) සහ Data Types (දත්ත වර්ග). මේක හරියට තේරුම් ගත්තේ නැත්නම්, කවදාවත් හරියට කෝඩ් ලියන්න බෑ. ඒ නිසා හොඳට අහගන්න. 👇

1. මොනවද මේ Variables (පෙට්ටි)? 📦

සරලවම හිතන්න, ඔයා ගෙදර බඩු අස් කරනවා කියලා. ඔයා පොත් ටික එක පෙට්ටියක දානවා. සෙල්ලම් බඩු තව පෙට්ටියක දානවා. ඒ පෙට්ටි වලට ඔයා "පොත්", "සෙල්ලම් බඩු" කියලා ලේබල් ගහනවා.

Python වලත් Variable එකක් කියන්නේ හරියට ඒ වගේ "ලේබල් ගහපු පෙට්ටියක්".

• අපිට යමක් (Data) ගබඩා කරන්න ඕන වුනාම, අපි ඒකට නමක් දීලා (Label), මතකයේ ඉඩක් වෙන් කරගන්නවා.

# Variable එකක් හදන හැටි
name = "KP Tech"
age = 22

මෙතන වුනේ මොකක්ද?

• name කියලා පෙට්ටියක් හැදුවා. ඒකට "KP Tech" කියන වචනය දැම්මා.
• age කියලා පෙට්ටියක් හැදුවා. ඒකට 22 කියන ඉලක්කම දැම්මා.

දැන් අපිට කෝඩ් එකේ ඕනම තැනක print(name) කියලා ගැහුවොත්, පරිගණකය දන්නවා "ආ.. මේ ඉල්ලන්නේ අර පෙට්ටිය ඇතුලේ තියෙන දේ නේද?" කියලා. එතකොට Output එක විදියට KP Tech කියලා එනවා.

⚠️ Variable වලට නම් දාද්දි පරිස්සම් වෙන්න! (Rules)

පෙට්ටි වලට ඕන ඕන නම් දාන්න බෑ. Python වල නීති ටිකක් තියෙනවා:

1. හිස් ඉඩ බෑ: my name කියලා දාන්න බෑ. my_name (Underscore) පාවිච්චි කරන්න ඕනේ. (මේකට කියන්නේ Snake Case කියලා 🐍).
2. ඉලක්කම් ඉස්සරහට බෑ: 1name වැරදියි. name1 හරි.
3. Case Sensitive: Age සහ age කියන්නේ පෙට්ටි දෙකක්! (Python වල අකුරු ලොකු පොඩි වීම බලපානවා).

2. දත්ත වර්ග (Data Types) - කුස්සියේ උදාහරණය 🍳

ඔයා කුස්සියේ උයනවා කියලා හිතන්න. ඔයා වතුර බදින්නේ නෑනේ? එළවළු බොන්නේ නෑනේ? එක එක ජාතියේ කෑම හදන්න පාවිච්චි කරන්නේ එක එක භාජන.

Programming වලත් එහෙමයි. අපේ ඩේටා වර්ග 4කට බෙදෙනවා. Python මේවා අඳුරගන්නේ මෙහෙමයි:

1. String (str) - අකුරු සහ වචන 🔤

ඕනෑම දෙයක් "උඩ කොමා" (Quotes) ඇතුලේ ලිව්වොත් Python ඒක බාරගන්නේ String (Text) එකක් විදියට.

name = "KP Tech"
phone = "0771234567" # ඉලක්කම් වුනාට කොමා ඇතුලේ නිසා මේකත් String එකක්!

2. Integer (int) - පූර්ණ සංඛ්‍යා 🔢

දශම නැති, සම්පූර්ණ ඉලක්කම්. මේවා ගණන් හදන්න ගන්න පුළුවන්.

year = 2026
count = 100

3. Float (float) - දශම සංඛ්‍යා 💧

තිතක් (.) තියෙන ඕනෑම ඉලක්කමක්.

price = 150.50
pi = 3.14

4. Boolean (bool) - ස්විච් එක 💡

මේක හරියට ලයිට් ස්විච් එකක් වගේ. තියෙන්න පුළුවන් අගයන් දෙකයි. එක්කෝ True (ඇත්ත), නැත්නම් False (බොරු). මේක ගොඩක් ඕන වෙන්නේ තීරණ ගන්න (If/Else) වෙලාවට.

is_online = True
is_admin = False

🕵️ දන්නවද? type() විධානය
ඔයාට Variable එකක ජාතිය බලාගන්න ඕන නම්, print(type(variable_name)) කියලා ගහලා බලන්න. Python විසින්ම කියයි ඒක int ද str ද කියලා.

3. පරිශීලකයාගෙන් දත්ත ගැනීම (Input) 🎤

දැන් අපි දන්නවා Variable හදන්න. හැබැයි අපි කෝඩ් එකේම අගයන් දෙන එක (Hard Coding) ප්‍රායෝගික නෑනේ. අපිට ඕන User ලවා ටයිප් කරවගන්න.

ඒකට පාවිච්චි කරන්නේ input() විධානයයි.

# User ගෙන් නම අහනවා
user_name = input("ඔයාගේ නම මොකක්ද? : ")
print("Hello " + user_name)

⚠️ ලොකුම උගුල (The String Trap):
අපි input() මගින් ඉලක්කමක් ඉල්ලුවත්, Python ඒක බාරගන්නේ String (වචනයක්) විදියට. උදාහරණයකට ඔයා වයස 20 කියලා ගැහුවොත්, Python ඒක දකින්නේ "20" (අකුරු) විදියට මිසක් 20 (ඉලක්කම්) විදියට නෙමෙයි. ඒ නිසා ඊළඟ අවුරුද්දේ වයස හොයන්න + 1 කරන්න ගියොත් Error එනවා!

4. ජාතිය මාරු කිරීම (Type Casting) 🔄

අර උඩින් කියපු ප්‍රශ්නේ විසඳන්න නම්, අපි බලෙන්ම කියන්න ඕනේ "මේ එන වචනේ ඉලක්කමකට හරවන්න" කියලා. ඒකට කියන්නේ Type Casting කියලා.

• int() - ඉලක්කමකට හරවන්න.
• float() - දශමයකට හරවන්න.
• str() - වචනයකට හරවන්න.

බලන්න මේ උදාහරණය (නිවැරදි ක්‍රමය):

# වයස ඉල්ලනවා (String විදියට එන්නේ)
age_input = input("වයස කීයද? : ")

# අපි ඒක බලෙන්ම ඉලක්කමකට හරවනවා
age_number = int(age_input)

# දැන් ගණන් හදන්න පුළුවන්
next_year = age_number + 1
print(f"ලබන අවුරුද්දට ඔයාට වයස {next_year} යි.")

අද දවසේ අභියෝගය (Mini Project) 🚀

අද ඉගෙන ගත්ත දේවල් වලින් ඔයා තනියම පොඩි Tool එකක් හදන්න ඕනේ. ඒ තමයි "බර්ත්ඩේ කැල්කියුලේටරය".

1. User ගෙන් එයා ඉපදුන අවුරුද්ද අහන්න (Input).
2. ඒක ඉලක්කමකට හරවන්න (Type Casting).
3. දැන් තියෙන අවුරුද්දෙන් (2026) ඒක අඩු කරන්න.
4. අන්තිමට එයාගේ වයස කීයද කියලා Print කරන්න.

ඔයාගේ කෝඩ් එක හරි ගියා නම් පහළින් Comment කරන්න! බැරි වුනොත් කියන්න, මම උදව් කරන්නම්.

ඊළඟ කොටසින්: Python වලින් ගණිත කර්ම සහ Logic ගොඩදාමු (Operators & Logic).
දිගටම KP Tech Gear සමඟ රැඳී සිටින්න! 👇